解析:
解:设点$A$的坐标为$(a,0)$($a<0$),点$C$的坐标为$(0,b)$($b>0$)。
因为$OC:BC = 1:2$,$OC = b$,所以$BC = 2b$,则$OB=OC + BC=3b$,故点$B$的坐标为$(0,3b)$。
直线$AC$的解析式:设$y = k_1x + b$,将$A(a,0)$代入得$0=k_1a + b$,解得$k_1=-\frac{b}{a}$,所以$y=-\frac{b}{a}x + b$。
因为点$P(1,1)$在直线$AC$上,所以$1=-\frac{b}{a}×1 + b$,即$1 = b\left(1-\frac{1}{a}\right)$ ①。
直线$AB$的解析式:设$y = k_2x + 3b$,将$A(a,0)$代入得$0=k_2a + 3b$,解得$k_2=-\frac{3b}{a}$。
因为$OP// AB$,直线$OP$过点$O(0,0)$,所以直线$OP$的解析式为$y = k_2x=-\frac{3b}{a}x$。
又因为点$P(1,1)$在直线$OP$上,所以$1=-\frac{3b}{a}×1$,即$-\frac{3b}{a}=1$,解得$a=-3b$。
将$a = - 3b$代入①:$1=b\left(1-\frac{1}{-3b}\right)$,解得$b = \frac{1}{3}$。
则$a=-3b=-1$,所以点$A$的坐标为$(-1,0)$。
$\tan\angle OAP=\frac{OC}{OA}=\frac{b}{|a|}=\frac{\frac{1}{3}}{1}=\frac{1}{3}$。
答案:$\frac{1}{3}$